مشخصات كلي انتخاب سنگ براي مصارف ساختماني :
سنگ در طبيعت به فراواني يافت مي شود.سنگ طبيعي در رنگ ها و مشخصات گوناگون وجود دارد و
به همين دليل در نقاط مختلف ساختمان به كار مي رود.سنگ هاي مورد مصرف در كارهاي بنايي بايد
داراي مشخصات زير باشد:
2500سال پیش سنگ تراشانی که با ابزار ابتدایی ،ستونهای تخت جمشید را می ساختند حتی تصورهم نمیکردند روزی صنعت و پیشه آنها نام ایران را جهانی کند. امروز پس از قرن ها صنعت سنگ ایران در حالی جایگاه سوم تولید جهانی را از آن خود کرده است که بیش از پنج هزار واحد صنعتی در زمینه سنگ تزئینی مشغول به فعالیت بوده و سنگ ایرانی زینت بخش نمای برجها در ایتالیا و آمريکا شده است به گفته سمیعی نژاد معاون وزیر صنایع و معادن ، صنعت سنگ کشور علاوه بر این دستاورد ها رشد 155 درصدی در تولید انواع سنگ آهن ،ساختمانی و تزئینی را شاهد بوده که برای تحقق این مهم 270 میلیون یورو هزینه شده است .
دهمین نمایشگاه تخصصی صنعت ساختمان، ماشین آلات، تاسیسات،سرمایشی،گرمایشی عایق و مصالح ساختمانی و صنایع وابسته
در اراک ارتاریخ ۶-۱۰ مهرماه ۱۳۹۰ در محل دائمی نمایشگاه های استان مرکزی
تاثیر اقلیم در معماری
اهمیت تاثیر اقلیم بر معماری،انجام مطالعات و پژوهش های جامعی را در این زمینه ایجاب می کند.بویژه در کشور ما که تنوع شرایط اقلیمی در آن کاملا مشهود است.انجام تحقیقات گسترده در این زمینه امری اجتناب ناپذیر است.
بطورکلی،این پژوهش ها به دو صورت نظری وعملی انجام می گیرد.دروجه اول،مباحث نظری مربوط به اقلیم و ساختمان،مورد بررسی قرارمی گیرد و در وجه دوم،با بهره جستن از آمار آب و هوایی مناطق مختلف و انجام تقسیم بندی های اقلیمی،همچنین با استفاده از نمونه های ساختمانی مناطق مختلف اقلیمی،آزمایش ها و محاسبات دقیق صورت می گیرد.از آنجا که ازمایش ها عملی در چار چوب وظایف موسسات تحقیاقات ساختمانی انجام می گیرد واین امر تنها با تخصیص بودجه وزمان کافی از سوی سازمانهای مربوطه اماکان پذیر است، همچنین به دلیل نبود امکانات عملی جهت انجام این برنامه ها ودر دست نبودن امار واطلاعات آب وهوایی مناطق مختلف، پژوهش حاضر بیشتردر وجه اول استوار است.
معماری واقلیم، پیوندشان بیشتر به رابطه نوزاد وآغوش می ماند، یا نسبت هر رستنی با خاک ، حریم امن وبستر بالیدن. با بستگی ای تکامل آفرین؛ الهام بخش والبته ، نه محیط زا. در این معنا، آغوش، خاک واقلیم ، رابط حیات وسرزندگی ونبودشان نمود میرایی است . تجربیات معماری بومی در پهنه جهان وآروین های آن در معماری ایران زمین نیز ، خود گواه تاکیدی بر اندیشه ی فرم زایی ملاحظات اقلیمی در معماری است تا عاملی بر محدودیت آن یا اسارت معمار.
قدیمی ترین هتل جهان کجاست؟
گرچه هنوز قدیمی ترین هتل جهان به عنوان میراث جهانی به ثبت یونسکو نرسیده و تنها پشتوانه اش ثبت ملی آن در سال ۴۰ است، اما این باور که مهمانسرای عباسی اصفهان با ۳۲۰ سال قدمت تاریخی می تواند به این عنوان نایل شود، در بین دست اندرکاران آن وجود دارد.
فرم های با قاعده – انتخاب فرم
حس فرم – درک یک فرم در کنار فرم های دیگر
فضا در معماری – انواع فضا – فضا و زمان
فرم و خلق فضا
فرم را میتوان زبان فضا دانست؛ چرا که آنچه را معماران در فضا میخواهند بیان کنند را با توجه به فرم بیان میکنند به همین دلیل فرم دارای اهمیت ویژهای در آفرینش فضا است. اهمیت فرم را میتوان در دوره معاصر جستوجو کرد یا به نوعی از زمان جدایی دو هنر نقاشی و مجسمهسازی از معماری، معماران برای ایجاد نوعی استقلال، به فرم اهمیت دادند، اما این مطلب گویای این نیست که فرم در معماری گذشته دارای اهمیت نبوده در واقع دنیای درونی و خاص هر فرد تا ابراز نگردیده از طرف مخاطبان مورد نقد قرار نمیگیرد که این ابراز را میتوان در معماری، تحت عنوان فرم بیان داشت که اتصالی درونی را بین ناظر و فضا به وجود میآورد در واقع میتوان فرم را زبانی یا واسطی برای انتقال مفهوم فضا به انسان بیان نمود که به عنوان ابزاری کارآمد در اختیار طراحان و معماران قرار دارد.
خصیصه اصلی هر معماری را میتوان تولید فضا برای زندگی تعریف نمود و مسلما درک هرفضا با توجه به تفکرات فرهنگی و اعتقادی هر منطقه، متفاوت است که در واقع این فضاها را فرمهایی تشکیل میدهند که بتوان آنها را مکان نامید تا از طریق مکان به درک فضا نائل آیند. در واقع پیدایش فرم در معماری را میتوان در رابطه مستقیم فرهنگ و اعتقاد مردم دانست که تحت اشکال، جهت، رنگ و جنسیت خاصی تعریف میگردد که با کمک این چهار عامل، موفق به نمود فضا در بعد فیزیکی و کلید ورود به فرهنگی است که این فضا را تولید میکنند. در واقع فرم را میتوان نمود فیزیکی تفکرات و سنت انسانهایی دانست که به تولید فضا اقدام نمودهاند پس با درک درست از فرم تولید شده میتوان به درک صحیح فضا نزدیک شد. ” در زیباشناختی فرم یا صورت تظاهر حسی وواضح یک شئ است واین بیانی است که خود را در معرض قضاوت قرار می دهد .فرم یاصورت در طبیعت مستند هستند یعنی متأثر از محتوای خود هستند. پس از صورت از پیش داده شده است ونمی توان به میل خود آن را تغییر داد.
پس از اینکه عامل یا عوامل سازه دقیقا مشخص شد ، مهندسین مسؤول با در نظر گرفتن هزینه اقدامات لارم ، عملیاتی را که برای استفاده و ادامه بهره برداری از سازه برای مدت مورد نظر ضروری است ، به کارفرما ارائه می دهند. این عملیات ممکن است شامل خراب کردن و از بین بردن کامل سازه و ساخت مجدد آن باشد یا اینکه تعمیرات اساسی صورت گیرد و یا اینکه روشهایی اتخاذ شود تا پیشروی خرابی و فرسودگی را در سازه کاهش دهد. البته این امر یعنی کاستن از سرعت پیشرفت خرابی در سازه ، در مواقعی ضرورت می یابد که امکان تعمیرات اساسی پیشگیری کننده وجود نداشته باشد، مانند تخریبی که علت اصلی آن عکس العمل واکنش قلیایی – سیلیکا ( SILICA – ALKALI) می باشد . در هر حال اگر در مراحل تشخیص و ارائه راه حل ، تعمیر سازه به عنوان تصمیم مقتضی ، اتخاذ شده باشد ، با در نظر گرفتن نوع سازه بتنی ، طرق متعددی برای اجرای این تعمیرات موجود می باشد که اعم آنها عبارتند از :
حکومت اشکانی با بهره گیری از حکومت سلوکی موفق شد با تفاهم دودمانهای مختلف، دولت متمرکز، قدرتمند و قاهری را برای اولین و آخرین بار در تاریخ ایران تشکیل دهد تا بدین نحو بتواند بازرگانی و تجارت را رونق دهد و شهرنشینی و شهرگرایی شتاب گیرد. اشکانیان با ادغام و تلفیق شهر دولتهای پارسی ـ هلنی با نقاط مسکونی اطراف آن و حذف نابرابریهای اجتماعی ـ فرهنگی و اقتصادی بین شهرو روستا و الغای خودفرمانی شهر ـ دولتها حتیالمقدور مفاهیم یونانی را از بین بردند و به مفاهیم بومی و سرزمینی ـ به خصوص شیوه پارسی ـ در همه ابعاد زیست و تولید و به روز کردن آنها بازگشتند و این بازگشت منجر به نحوه استقرار و زیستی شد که میتوان از آن تحت عنوان سبک پارتی یاد کرد.
تغییرات اسلوب معماری روندی تدریجی و آرام دارد، آغاز تغییرات در اسلوب خراسانی و نزدیک شدن آن به سبک رازی از دورهی آل زیار و سامانیان صورت پذیرفته است. سبک رازی دومین سبک معماری پس از اسلام در ایران میباشد. که اوج آن در دورهی سلجوقی بوده است.چون اولین بناها در شهر ری (راز) احداث گردیده، به سبک رازی معروف است. از مهمترین تغییرات این سبک حذف فضای شبستانی و ستونهای آن و احداث ایوان، گنبد با پلان چهار ایوانی میباشد.
اصلی ترین متنوع ترین سبک معماری ایرانی، سبک رازی است.
سبک رازی تحت تأثیر سبک پارسی و پارتی قرار دارد.
روند تغییر مساجد شبستانی به ایوانی
مساجد شبستانی: مانند مسجد جامع فهرج یزد، مسجد تاریخانهی دامغان. مساجد چهار طاقی: مانند مسجد یزد خواست، مسجد جامع اردبیل. مساجد تک ایوانی: مانند مسجد جامع نیریز، مسجد جامع رجبعلی (درخونگاه تهران) مسجد جامع یزد، مسجد جامع سمنان. مساجد دو ایوانی: مسجد جامع زوزن (فریومد خراسان)، مسجد جامع ساوه. مساجد چهار ایوانی: مسجد جامع اصفهان – مسجد امام اصفهان
ویژگیهای سبک رازی:
۱٫ پلان مستطیل شکل
۲٫ فضای ایوانی
۳٫ مصالح اولیه آجر
۴٫ ساخت ایوان ۰پلان ایوان مربع شکل میباشد)
۵٫ استفاده از طا ق های جناقی (تیزه دار)
۶٫ ساخت گنبد و متعلقات آن (گوشواره و فیلپوش)، گنبدها بر پشت ایوان جنوبی ساخته میشده است.
۷٫ ساخت زوج مناره بر ایوان جنوبی
۸٫ استفاده از تزئینات (گچبری، آجرکاری، گرهسازی، کاشی خشتی)
بناهای سبک رازی:
۱٫ مقبره ی امیر اسماعیل سامانی در بخارا
۲٫ گنبد سرخ مراغه
۳٫ مقبرهی امیر ارسلان جاذب در مشهد
۴٫ برج رسگت در سواد کوه مازندران
۵٫ برج لاجیم در مازندران
۶٫ برج اردکان در گرگان
۷٫ برج مهماندوست در دامغان
۸٫ برج طغرل در شهر ری
۹٫ برج علاءالدین تکش در ورامین
۱۰٫ برج مقبرههای خرقان در همدان
۱۱٫ گنبد قابوس در گرگان
۱۲٫ مسجد برسیان در اصفهان
۱۳٫ مسجد جامع اردستان
۱۴٫ مسجد جامع کبیر قزوین
۱۵٫ رباط شرف (کاروانسرای شرف) در سرخس
۱۶٫ مسجد جامع گلپایگان
۱۷٫ مسجد جامع اصفهان (عتیق اصفهان)
۱۸٫ گنبد علویان درهمدان
۱۹٫ پل شهرستان در اصفهان
۲۰٫ حرم حضرت عبدالعظیم
با طلوع اسلام ساخت بناهای مذهبی به خصوص مساجد آغاز گردید. سبک خراسانی اولین سبک معماری اسلامی بوده، چون اولین بناها در خراسان ایجاد شده، لذا به سبک خراسانی معروف است. این سبک در قرون اولین (۱ تا ۴ هجری) رایج بوده و تحت تأثیر پلان و نقشه مساجد عربی با ساختمانی ایرانی (پارتی) با فضای ساده (فاقد تزئینات) بنا احداث شدهاند.
ویژگی های سبک خراسانی:
۱٫ پلان مستطیل شکل
۲٫ فضای شبستانی یا چهل ستونی
۳٫ ساده و بی پیرایه (فاقد تزئینات)
۴٫ مصالح اولیه خشت خام و آجر
۵٫ فاقد پوشش و تزئینات یا گاهاً پوشش کاهگل
۶٫ استفاده از تک منار منفک با مقطع دایرهای در شمال بنا
۷٫ قوسهای بیضی، تخممرغی، ناری
در سبک خراسانی پلان و نقشه مساجد عربی و ساختمان بنا ایرانی است.
معروف به مسجد مهدیه، مسجد المهدی، مسجد جامع عباسی، مسجد سلطانی جدید، مسجد شاه . این بنا در جنوب میدان نقش جهان واقع شده است. در آغاز ، سر درب اصلی و جلو خان ورودی با دو مناره احداث شده است. درب ورودی آن از ورقهای نقره و طلا تزئین شده است.
تراورتن سنگي متخلخل وكلسيم دار ميباشد.ازنظر رنگ ازسفيدتاخاكستري ، نقره اي ، زرد ، قرمز، قهوه اي تيره موجود مي باشد . عمليات نصب و كار با اين سنگ آسان مي باشد : سطح تراورتن مناسب جهت بتونه و پر نمودن ،پوليش و آنتيك نمودن مي باشد. معمولاً جهت مصارف داخلي بكار مي رود .
برخی از سنگ های تراورتن موجود در بازار ایران
•سنگ تراورتن گردویی آذر شهر
•سنگ تراورتن گردویی محلات
•سنگ تراورتن قرمز آذر شهر
•سنگ تراورتن قرمز محلات
•سنگ تراورتن کرم آتشکوه
شکل ظاهری سنگ تراورتن
تراورتن دارای رنگهای متنوع و بافت نواری شکل است که در اثر حضور ترکیبات آهن، کلسیم و دیگر ناخالصیها ایجاد شدهاست. این سنگ در رنگهای زرد، قهوهای، قرمز، لیمویی، خاکستری، سیاه و سفید قابل تولید است.
خواص سنگ تراورتن
تراورتن به علت داشتن حفرات، خاصیت عایق حرارتی و صوتی دارد. سنگ تراورتن از مقاومت قابل قبولی برخوردار میباشد. این سنگ را میتوان به ۲ شکل موج دار و بدون موج برش داد. تراورتن دارای سوراخها و حفراتی است که بایستی در هنگام فراوری سطح آن پر شود. وجود حفره در تراورتن باعث میشود در هنگام نصب سنگ، ملات سیمانی داخل این حفرات نفوذ کرده و از سقوط سنگ جلوگیری کند.
موارد استفاده سنگ تراورتن
تراورتن در نماهای روکار داخلی و بیرونی و همچنین برای سنگ فرش کردن قابل استفاده است.
مرمريت سنگي كلسيم دار با ضريب متوسط مي باشد كه معمولاً از رگه هاي كريستالي بسيار زيبايي تشكيل شده است. در واقع مرمريت نوعي سنگ آهك است كه طي ميليون ها سال تحمل فشار و حرارت دگرگون شده است. اين دگرگوني باعث تغييراتي در طرز تشكيل بلور و ساير مشخصات آن شده است كه بر حسب درجه حرارت سنگ هاي تزييني مختلفي را با نام ها و بافت هاي متفاوت ريز و درشت تشكيل مي دهد. سنگ مرمريت به رنگ هاي قرمز، سفيد، سبز، زرد،ليمويي و ساير رنگ ها ديده مي شود و نوع مرغوب آن از ارزش صادراتي برخوردار ميباشد. سنگ مرمريت در ابتدا به روش انفجاري استخراج ميشد اما اكنون با توجه به پيشرفت علوم و صنايع، روش هاي جديدتري مانند استفاده از دستگاههاي حفاري ودستگاه سيم برش به كار مي رود. تركيب سنگ مرمريت به داشتن سطحي صيقلي و آينه اي كمك مي نمايد كه در بين سنگ ها امري نادر به شمار ميرود. از سنگ مرمريت جهت مصارف داخلي و تزييني استفاده مي شود.
بيشترين معدن سنگ مرمريت كشور در استان هاي مركزي، آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي، اصفهان، فارس، خراسان و لرستان ميباشد.
سنگهای مورد استفاده در کارهای ساختمانی باید دارای مشخصات زیر باشند:
عکسهای از تولید واستخراج سنگ
سنگ تیشه ای تراورتن
تیشه دستی
به نام خدا 
